การประเมินผลเชิงพลวัต เพื่อขับเคลื่อนนวัตกรรมภาครัฐ Dynamic Evaluation for Driving Public Sector Innovation
ผู้เขียน : ผศ. ดร. นันธิดา จันทร์ศิริ
ในบริบทของสังคมร่วมสมัยที่มีความซับซ้อนสูงและ เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี และ สิ่งแวดล้อม รูปแบบการกำหนดนโยบายและการประเมินผลแบบ ดั้งเดิมที่เน้นความเป็นเส้นตรงและการวัดผลเชิงปริมาณเพียงอย่าง เดียวเริ่มไม่สามารถตอบสนองต่อความท้าทายใหม่ได้อย่างมี ประสิทธิภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคที่นวัตกรรมภาครัฐมีบทบาท สำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างยั่งยืน การประเมินผลจึง จำเป็นต้องปรับเปลี่ยนไปสู่แนวคิดเชิงพลวัตที่สามารถเรียนรู้ ปรับตัว และสะท้อนความเป็นจริงของระบบที่ซับซ้อนได้อย่าง ต่อเนื่อง การประเมินผลเชิงพลวัต หมายถึง กระบวนการ ประเมินผลที่มีความยืดหยุ่น ปรับเปลี่ยนได้ตามบริบท และดำเนิน ไปอย่างต่อเนื่องควบคู่กับการดำเนินโครงการหรือการขับเคลื่อน นโยบาย โดยมุ่งเน้นการเรียนรู้ การสะท้อนผล และการปรับปรุง การดำเนินงานแบบทันการณ์ (real-time) มากกว่าการประเมินผล เพียงเพื่อสรุปผลลัพธ์ในตอนท้าย แนวคิดนี้ตั้งอยู่บนสมมติฐานว่า นโยบายสาธารณะและโครงการพัฒนาส่วนใหญ่ดำเนินอยู่ใน “ระบบที่มีความซับซ้อน” ซึ่งมีความไม่แน่นอน การเปลี่ยนแปลง และปัจจัยแวดล้อมที่ควบคุมได้ยาก ดังนั้น การประเมินผลจึงไม่ สามารถใช้วิธีการแบบตายตัวหรือเป็นเส้นตรงได้ แต่ต้องอาศัยกระบวนการที่เปิดรับข้อมูลใหม่ เรียนรู้จากประสบการณ์ และปรับกลยุทธ์อย่างต่อเนื่อง