ค่ายเยาวชน IR มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์วันที่ 3 ชวนน้อง ๆ นักเรียนเปิดมุมมองต่อโลกผ่านประสบการณ์ตรงของ “พี่แยม” ฐปณีย์ เอียดศรีไชย ผู้สื่อข่าวที่ทำงานภาคสนามในประเด็นความขัดแย้ง สงคราม ผู้ลี้ภัย การค้ามนุษย์ และสิทธิมนุษยชน ทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ
กิจกรรมบรรยายครั้งนี้ทำให้น้อง ๆ ได้เรียนรู้ว่า ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศไม่ใช่เรื่องไกลตัวหรืออยู่เฉพาะในตำรา แต่เกี่ยวข้องกับชีวิตของผู้คนจริง ๆ ตั้งแต่การเมืองไทย ความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้าน ความขัดแย้งไทย-กัมพูชา ปัญหาเมียนมาและโรฮิงญา ไปจนถึงสงครามอิสราเอล-ปาเลสไตน์ และผลกระทบต่อแรงงานไทยในต่างแดน
พี่แยมถ่ายทอดประสบการณ์การทำข่าวในพื้นที่เสี่ยง ทั้งชายแดนตุรกี-ซีเรีย อิสราเอล โคลอมเบีย ยูกันดา รวันดา รวมถึงพื้นที่ความขัดแย้งในประเทศไทย โดยชี้ให้เห็นว่า การทำข่าวในพื้นที่เหล่านี้ไม่ใช่เพียงการรายงานเหตุการณ์ แต่คือการทำความเข้าใจชีวิตของผู้คนที่อยู่ท่ามกลางความรุนแรง การพลัดถิ่น ความสูญเสีย และความไม่แน่นอน
หนึ่งในประเด็นสำคัญของกิจกรรมคือการชวนน้อง ๆ มอง “ผู้ลี้ภัย” ผ่านหัวใจของความเป็นมนุษย์ ไม่ใช่ผ่านอคติหรือภาพจำทางการเมือง กรณีโรฮิงญาและผู้ลี้ภัยจากหลายประเทศสะท้อนให้เห็นว่า เบื้องหลังการอพยพไม่ใช่เพียงการย้ายถิ่นฐาน แต่คือการหนีเอาชีวิตรอดจากความรุนแรง การถูกกดทับ และการขาดสิทธิขั้นพื้นฐาน
พี่แยมยังชวนให้น้อง ๆ คิดอย่างมีวิจารณญาณต่อข่าวสาร โดยเฉพาะในยุคที่ข่าวปลอม หรือ Fake News และสงครามข้อมูลจาก IO (Information Operations) สามารถสร้างความเข้าใจผิดระหว่างผู้คนและระหว่างประเทศได้ง่าย การติดตามข่าวจึงไม่ควรหยุดอยู่แค่การรับรู้อารมณ์หรือความรู้สึก แต่ต้องตามต่อให้ลึกขึ้น เข้าใจบริบททางประวัติศาสตร์ การเมือง วัฒนธรรม และตรวจสอบแหล่งข้อมูลอย่างรอบคอบ
กิจกรรมนี้ยังทำให้น้อง ๆ เห็นความสำคัญของการเข้าใจประเทศเพื่อนบ้าน ไม่ว่าจะเป็นเมียนมา กัมพูชา ลาว หรือมาเลเซีย เพราะความสัมพันธ์ระหว่างประเทศเริ่มต้นจากการเข้าใจว่า “คนอื่น” มีประวัติศาสตร์ บาดแผล ความกลัว และความหวังของตนเองเช่นเดียวกับเรา
ดังที่พี่แยมฝากข้อคิดสำคัญไว้ว่า “คนเราทุกคน มีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ แต่เมื่อไรก็ตามที่เราถูกลดทอนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ถ้าเราไม่เจอกับตัวเองเราจะไม่รู้เลยว่าคุณค่าความเป็นมนุษย์อยู่ตรงไหน แล้วมันจะรู้สึกดีมากเลย ถ้ามีใครสักคนหนึ่งมาเข้าใจและมาพูดแทนเรา อันนี้คือสิ่งที่มันยิ่งใหญ่มาก ไม่ว่าหนูจะไปอยู่ที่ไหนพี่มองว่าในสังคมปัจจุบัน สิ่งที่หนูต้องการมากที่สุดคือหัวใจของความเป็นมนุษย์”
ค่ายเยาวชน IR ครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการฟังประสบการณ์ของนักข่าวภาคสนาม แต่เป็นการชวนน้อง ๆ เรียนรู้ว่า การเข้าใจโลกต้องเริ่มจากการเข้าใจมนุษย์ เห็นคุณค่าของศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และกล้าที่จะตั้งคำถามต่อข้อมูล ความขัดแย้ง และความไม่เป็นธรรมรอบตัว
เพราะการเรียนความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ไม่ใช่แค่การรู้ว่า “ประเทศไหนขัดแย้งกับประเทศไหน” แต่คือการเข้าใจว่า ในทุกความขัดแย้ง มีชีวิตของผู้คนจริง ๆ อยู่ตรงนั้นเสมอ