ศรัทธากับอำนาจ : ศาสนาในทฤษฎีกฎหมายและการเมืองร่วมสมัย
โดย ผศ.สุรัช คมพจน์
หนังสือเล่มนี้เริ่มต้นจากคำถามสำคัญว่า “ศาสนามีที่ทางอย่างไรในโลกสมัยใหม่” ซึ่งเป็นประเด็นพื้นฐานของทฤษฎีการเมือง กฎหมาย และสังคมวิทยาศาสนามาอย่างยาวนาน ในความเข้าใจทั่วไป ความทันสมัยมักถูกมองว่าเป็นกระบวนการที่ทำให้ศาสนาค่อย ๆ ถอยห่างจากชีวิตสาธารณะ และถูกจำกัดให้อยู่ในขอบเขตของความเชื่อส่วนบุคคลหรือพิธีกรรมของชุมชนศรัทธาเท่านั้น
อย่างไรก็ตาม ประวัติศาสตร์การเมืองสมัยใหม่กลับแสดงให้เห็นว่า ศาสนาไม่ได้หายไปจากพื้นที่สาธารณะ หากแต่เปลี่ยนรูปแบบและสถานะของตน พร้อมทั้งกลับเข้ามามีบทบาทในประเด็นสำคัญต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นความขัดแย้งทางการเมือง การสร้างความชอบธรรมของรัฐ การวิพากษ์เศรษฐกิจตลาด การต่อสู้เพื่อสิทธิมนุษยชน การก่อรูปสังคมพลเมือง และการถกเถียงเรื่องเหตุผลสาธารณะ
ด้วยเหตุนี้ หนังสือเล่มนี้จึงชวนผู้อ่านมองความสัมพันธ์ระหว่างศาสนา รัฐ กฎหมาย ประชาธิปไตย และพื้นที่สาธารณะอย่างซับซ้อนมากกว่ากรอบคิดแบบเส้นตรงที่เชื่อว่า ยิ่งโลกทันสมัย ศาสนายิ่งเสื่อมถอย ตรงกันข้าม โลกสมัยใหม่ยังคงต้องเผชิญคำถามเรื่องความหมาย ความชอบธรรม ความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของสังคม และแรงจูงใจทางศีลธรรม ซึ่งไม่อาจตอบได้ด้วยเหตุผลเชิงเทคนิคเพียงอย่างเดียว
คำนำนี้จึงเสนอให้เห็นว่า ศาสนาไม่ใช่เพียงมรดกตกค้างจากอดีต หากเป็นภาษาทางศีลธรรมและการเมืองที่โลกสมัยใหม่ยังต้องสนทนา ทำความเข้าใจ และวิพากษ์ร่วมกันอย่างต่อเนื่อง